Depresja w starszym wieku
Współwystępowanie depresji z chorobami wieku starszego
Życzeniem każdego z nas jest pogodna, spokojna starość, w otoczeniu wnuków, pod troskliwą opieką dzieci i w miarę możliwości bez kłopotów ze zdrowiem. Niestety, rzeczywistość nierzadko odbiega od naszych wyobrażeń. Choroby są często elementem wpisanym w starszy wiek.
Najgorzej jest, kiedy równolegle z nimi zawodzi zdrowie psychiczne. Depresja to choroba, która często pojawia się dopiero w ostatnich dekadach naszego życia. Często wydaje się, że depresja to choroba wieku raczej młodzieńczego lub dojrzałego, kiedy człowiek jest w fazie kształtowania swojego życia, podejmuje wiele ważnych i decyzji. Niepowodzenia, porażki, obniżająca się samoocena, narastający niepokój i pogłębiająca się izolacja – to czynniki, charakterystyczne dla młodego wieku.
Depresja jest chorobą. W starszym wieku objawy depresji nie są jednak tak jasne jak w przypadku depresji u osoby młodszej. Co więcej – często bywają mylone z innymi schorzeniami, na które cierpi pacjent. Depresję u osoby starszej wykrywa się bardzo późno i ona sama nie jest świadoma swojej choroby.
Przykłady objawów depresji u osoby dorosłej i starszej:
Pacjent dorosły Pacjent starszy
Bardzo widoczny depresyjny nastrój Nastrój depresyjny widoczny mniej, zauważalna za to utrata lub brak odczuwania przyjemności)
Rzadkie pseudootępienie Częste pseudootępienie lub zaburzenia pamięci
Częsta bezsenność Bardzo częsta bezsenność
Mało powszechne skupianie się na objawach somatycznych Częste skupianie się na objawach somatycznych (głównie na bólu i zmęczeniu)
Mniej nasilone pobudzenie Częste i bardziej nasilone pobudzenie
Częste wyrażanie myśli samobójczych Rzadkie wyrażanie myśli samobójczych
Rzadziej popełnianie samobójstwa Częściej popełnianie samobójstwa
Smutek Uskarżanie się na ból, zaparcia, zmęczenie
Istnieją także objawy, które mogą być objawami depresji albo/i objawami choroby somatycznej. Należą do nich: zaburzenia snu, pogorszenie apetytu i utrata wagi, szybkie męczenie się, ból, lęki i myśli o śmierci.
Drugą przyczyną kłopotów z rozpoznaniem depresji u starszego pacjenta jest bardzo często współistniejąca ciężka choroba internistyczna, i to na jej leczeniu skupiona będzie uwaga lekarza. Poza tym pewne powyżej przedstawione objawy mogą być interpretowane jako objawy innego schorzenia. Niestety często zdarza się, że pacjent bywa leczony nie na tę chorobę, na którą rzeczywiście cierpi.
OSOBY NAJBARDZIEJ NARAŻONE NA DEPRESJĘ?
Z licznych badań wynika, że na depresję może zachorować:
raczej osoba starsza (ok. 60-80 lat) niż osoba w wieku podeszłym (czyli po 80. r. ż.);
osoba, u której w przeszłości występowały zaburzenia psychiczne;
pacjent leczący się na przewlekłą chorobę somatyczną (zwłaszcza na chorobę Parkinsona i nowotworową);
pacjent po przebytym zawale serca lub udarze mózgu;
pacjent po przebytej operacji (zwłaszcza jeśli występują powikłania);
osoba niepełnosprawna lub z ograniczoną sprawnością fizyczną (zwłaszcza jeśli niepełnosprawność jest wynikiem postępującej choroby);
pacjent, którego choroba łączy się z częstym bólem;
osoba, u której stwierdza się niedobory pokarmowe (zwłaszcza witamin i białek);
pacjent nie mogący liczyć na pomoc i psychiczne wsparcie innych (rodziny, krewnych, przyjaciół);
osoba po sytuacji psychotraumatyzującej, ze szczególnym uwzględnieniem utraty kogoś najbliższego.